Select Page

კითხვა-პასუხი

ბუღალტერია

რა არის ოფშორული ზონა?

ოფშორული ზონა არის თავისუფალი ეკონომიკური ზონის განსაკუთრებული სახე, სადაც შეღავათიანი რეჟიმი მიმზიდველ გარემოს ქმნის კომპანიებისთვის თავიანთი საქმიანობის განსახორციელებლად. ოფშორული ზონისთვის დამახასიათებელია სავალუტო შეზღუდვის არარსებობა, მოგებათა თავისუფალი გატანის შესაძლებლობა, საწესდებო კაპიტალის დაბალი დონე, ფირმის რეგისტრაციისა და მართვის მაქსიმალურად გამარტივებული პროცედურები, კომპანიის მფლობელთა სრული ანონიმურობისა და კონფიდენციალობის დაცვა.

ოფშორულ ზონებში რეგისტრირებულ კომპანიას არ მოეთხოვება იყოს იმ ქვეყნის რეზიდენტი, სადაც მდებარეობს ოფშორული ცენტრი. ტერიტორიები, სადაც მოქმედებს შეღავათიანი საგადასახადო გარემო, უმეტესწილად, განლაგებული არიან კუნძულებზე.

ლიბერალური საგადასახადო გარემო შეიძლება დაიყოს რამდენიმე ჯგუფად:

1. ოფშორული ზონები რომლებიც არ აწესებენ გადასახადს მოგებასა და კაპიტალზე. ამ ქვეყანათა მთავრობა შემოსავალს იღებს განსაზღვრული ფიქსირებული გადასახადით, მაგალითად სიმბოლური გადასახადი კომპანიის საწესდებო კაპიტალის ოდენობაზე და წლიური სარეგისტრაციო გადასახადი.

2. ოფშორული ზონები, რომლებიც აწესებენ გადასახადს კორპორაციულ შემოსავალზე. ეს გადასახადი ეხება მხოლოდ ადგილობრივი კომპანიების მიერ მიღებულ შემოსავალს და არ მოიცავს არანაირ საერთაშორისო ბიზნეს საქმიანობას.

3. ოფშორული ზონები, რომლებიც აწესებენ დაბალ გადასახადს კომპანიის ყველა შემოსავალზე მისი ამოღების ადგილის მიუხედავად. ორმაგი დაბეგვრის თავიდან ასაცილებლად ამ ქვეყნებმა მრავალრიცხოვანი შეთანხმებები დადეს იმ ქვეყნებთან, რომელთაც დაბეგვრის მაღალი დონე აქვთ, რაც ზოგ შემთხვევაში კაპიტალის ოპტიმალურად გადაქაჩვის შესაძლებლობას იძლევა ერთი ქვეყნიდან მეორეში.

4. ოფშორული ზონები, რომლებიც აწესებენ თითქმის ყველა გადასახადს, მაგრამ, ამავე დროს არსებობს შეღავათები ზოგიერთი სპეციალიზებული კომპანიებისათვის.

მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში თანდათანობით ყალიბდება და ძლიერდება “ანტიოფშორული” კანონმდებლობა, ვინაიდან ოფშორული მექანიზმების ფართოდ გამოყენების შედეგად განვითარებული სამრეწველო ქვეყნები კარგავენ მრავალმილიონიან შემოსავლებს. ყველა ეს თანხა თავს იყრის ოფშორულ ცენტრებში, შემდეგ კი ბრუნდება სამშობლოში უცხოური ინვესტიციის სახით, საგადასახადო და სხვა შეღავათების მოთხოვნის პირობებით.

რას ნიშნავს ვირტუალური ზონის პირი?

თათია ქურციკიძე
საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფერო საქართველოში შედარებით ახალია. მცირეა ამ სექტორის წილი ბაზარზე, დარგი ასევე განიცდის კვალიფიციური და გამოცდილი კადრების ნაკლებობას, არადა, შეიძლება ითქვას, რომ აღნიშნული დარგის განვითარება ხელს შეუწყობს ქვეყანაში ფულადი სახსრების შემოდინებას. საგადასახადო შეღავათების დაწესება რასაც, მუშახელის შედარებით დაბალი ანაზღაურებაც დაერთვება კი გამოიწვევს უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, საბოლოო ჯამში, შესაძლოა, მომავალში მივიღოთ სურათი როდესაც ქვეყანაში უცხოური ვალუტის შემოდინების ძირითადი წყარო გახდება ინფორმაციული ტექნოლოგიების სფეროდან მიღებული შემოსავალი. რომელიც მხოლოდ ადამიანურ რესურსს მოითხოვს და რაიმე განსაკუთრებული ბუნებრივი რესურსის გამოყენება, რისი სიუხვითაც ვერ დავიკვეხნით, არ გახდება საჭირო. დარგის განვითარებისა და ხელშეწყობისთვის გადადგმული თითოეულმა ნაბიჯმა შესაძლოა უდიდესი ეფექტი მოქვცეს გრძელვადიან პერსპექტივაში. მართალია ეკონომიკურ თეორიაში კონკრეტული დარგის ლობირება არაეფექტიანობას იწვევს, მაგრამდარგის განვითარების საწყის ეტაპზე, პროტექციონისტული პოლიტიკა გამართლებულია.

განვიხილოთ რა შეღავათებს გვთავაზობს საქართველოს საგადასახადო კოდექსი ვირტუალური ზონის პირების საგადასახადო დაბეგვრასთან მიმართებაში:

არ იბეგრება ვირტუალური ზონის პირის მიერ შექმნილი საინფორმაციო ტექნოლოგიების:

o საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიწოდებით მიღებული მოგება;

o საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიწოდება დამატებული ღირებულების გადასახადით;

o საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან გატანა ექსპორტის გადასახდელით.

ვირტუალური ზონის პირის მიერ შექმნილი საინფორმაციო ტექნოლოგიების საქართველოს ტერიტორიაზე და საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიწოდებით მიღებულ შემოსავლებზე ხარჯები გამოიქვითება ერთობლივ შემოსავალში საქართველოს ტერიტორიაზე მიწოდებით მიღებული შემოსავლის პროპორციულად.

როგორ მოვიპოვო ვირტუალური ზონის სტატუსი?

1. ელექტრონული დეკლარირების მომხმარებლის სახელითა და პაროლით სისტემაში შესვლა (www.newzone.mof.ge)

2. ელექტრონული განაცხადის გამოგზავნა

ვირტუალური ზონის სტატუსი მინიჭება
1. ვირტუალური ზონის სტატუსს განაცხადის მიღებიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში ანიჭებს სსიპ საფინანსო-ანალიტიკური სამსახური

2. სტატუსის მაძიებელს ეგზავნება სტატუსის მიღების დამადასტურებელი ელექტრონული სერტიფიკატი

3. ვირტუალური ზონის სტატუსი არის უვადო

სტატუსის გაუქმება
1. ვირტუალური ზონის პირის სტატუსი უქმდება, თუ ვირტუალური ზონის პირის მიერ მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მიღებული სტატუსი გამოყენებულ იქნება გადასახადების გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით.

2. ვირტუალური ზონის პირის სტატუსის გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილებას, შესაბამისი

ორგანოს მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, იღებს საფინანსო-ანალიტიკური სამსახური.

რა არის ეკოლოგიური აუდიტი?

დავიწყებთ იმით, რომ “ეკოლოგიური აუდიტი” და “ეკოლოგიური საკითხების გათვალისწინება ფინანსური ანგარიშგების აუდიტში”, სრულიად განსხვავებული ცნებებია.
ეკოლოგიური აუდიტის მიზანია განისაზღვროს:
ა. საწარმოს საქმიანობაში წარმოქმნილი მავნე ფაქტორის გავლენის ხარისხი და შესაძლო მასშტაბები გარემოზე.
ბ. რა შეიძლება მოჰყვეს კონკრეტული საწარმოს განთავსებას მოცემულ ტერიტორიაზე.
გ. საწარმოს საქმიანობის ფაქტიური გავლენა გარემოზე – მიწაზე, წყალზე, ჰაერზე, ფლორაზე და ფაუნაზე.
გ. რა არის აუცილებელი, გარემოს დაჭუჭყიაბებასთან დაკავშირებული რისკების გონებრივ მინიმუმამდე დასაყვანად.
ყველა ეს სამუშაო განეკუთვნება ეკოლოგიურ აუდიტსა და შესაბამის სამართლის, სათანადო კვალიფიკაციისა და კომპეტენციის სპეციალისტების საქმიანობის სფეროს.
ამავე დროს, გარემოს დაცვის, ანუ ეკოლოგიური პრობლემები სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ცალკეული საწარმოს, დარგის, რეგიონოსა და მთლიანად სახელმწიფოსათვის. ეკოლოგიური პრობლემების მოგვარება, რიგ შემთხვევებში მოითხოვენ არსების ფინანსურ, მატერიალურ და ადაამაინურ რესურსებს, და სერიოზულ, ზიგჯერ კი საბედისწრო გავლენას ახდენენ საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობაზე. ამდენად ეკოლოგიური საკითხები, ამ საკითხების მოგვარებისადმი საწარმოს ადმინიდტრაციის მიდგომა, რომლებიც პასუხიმგებელი არიან ამ პრობლემების აღიარებაზე, შეფასება ფინანსურ ანგარიშგებში ასახვაზე, სულ უფრო აქტუალური ხდება ფინანსური ანგარიშგების ტრადიციული მომხმარებლებისათვის.
რიგი საწარმოებისათვის, მათი საქმიანობის ხასიათისა და მასშტაბების გათვალისწინებით, ეკოლოგიური პრობლემები შესაძლოა სულაც არ იყოს არსებითი, და შესაბამისად არც გახდეს აუდიტორების ყურადღების ობიექტი.
იმ საწარმოთა ფინანსური ანგარიშგება, რომლებსაც აქვთ მეტნაკლებად არსებით ეკოლოგიური პრობლემები, მათი ფინანსური ანგარიშგება აუნდა გახდეს აუდიტორების ყოველმხრივი დამატებითი შესწავლის საგანი. აუდიტორმა წინასწარ უნდა განსაზღვროს:
ა. მოქმედი ეკოლოგიური კანონმდებლობის, დამკვეთისა და ფინანსური ანგარიშგების იტერესების გათვალისწინებით, განსაზღვროს საჭიროა თუ არა ეკოლოგიური პრობლემების გათვალისწინება ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის პროცესში.
ბ. რას უნდა დაეთმოს მთავარი ყურადღება საწარმოს ფინანსურ ანგარიშგებაში, ეკოლოგიური საკითხებთან მიმართებაში.
გ. რა გავლენა შეიძლება მოახდინოს ეკოლოგიურმა პრობლემებმა საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობაზე და ფინანსურ ანგარიშგებაზე.
დ. ეკოლოგიური საკითხების შესწავლისა და ჩამოყალიბების თანმიმდევრობა.
ფინანსური ანგარიშგების მიზანია – მისცეს მის მომხმარებელს საკმარისი ინფორმაცია საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის შესახებ, დასაბუთებული და დროული ეკონომიკური გადაწყვეტილების მისაღებად.
ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის მიზანია: შესაძლებლობა მისცეს აუდიტორს გამოხატოს თავისი მოსაზრება იმის შესახებ, მომზადებულია თუ არა ფინანსური ანგარიშგება მოქმედი წესებისა და ნორმების დაცვით, ყველა არსებითი ასპექტის გათვალისწინებით. აუდიტორის მოსაზრება შეეხება მთელ ფინანსურ ანგარიშგებას და არა მის რომელიმე ნაწილს (თუ კლიენტსა და აუდიტორს შორის დადებული ხელშეკულება სხვას არ ითვალისწინებს). ამდენად თუ აუდიტორი საჭიროდ ჩათვლის, აუდიტის პროცესში უნდა გაანალიზდეს საწარმოს წინაშე არსებული ეკოლოგიური პრობლემების ფინანსური ასპექტები და მასთი ასახვის სისწორე ფინანსურ ანგარიშგებაში. ასეთი ამოცანა, როგორც წესი მოითხოვს სამართლის, ეკოლოგიის, ტექნიკისა და ტექნოლოგიების სხვადასხვა დარგის სპეციალისტების კვალიფიკაციასა და კომპეტენციას. აუდიტორმა უნდა მიიღის საიმედო ინფორმაცია იმის თაობაზე:
* არის თუ არა კონკრეტული ფაქტი თუ მოვლენა ეკოლოგიური კანონმდებლობის დარღვევა.
* რამდენად არის საკმარისი საწარმოში დაგეგმილი და განხორციელებული ღონისძიებები საკმარისი შესაძლო ეკოლოგიური პრობლემების ასაცილებლად.
* მიღებული ან მისაღები, გარემოს დაცვის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტი ხომ არ მოახდენს გავლენას საწამოს ფინანსურ მდგომარეობაზე.
* ეკოლოგიასთან დაკავშირებული ექსტრემალური სიტუაციები, ხომ არ გახდება საწარმოს საქმიანობის შეწყვეტის მიზეზი.
როგორც წესი, აუდიტორის ცოდნის დონე ეკოლოგიურ საკითხებთან მიმართებაში, ბევრად დაბალია საწარმოს წამყვანი სპეციალისტებისა და დარგის ექსპერტების ცოდნაზე. ამდენად, აუდიტორის ცოდნა საკმარისი იუნდა იყოს იმისათვის, რომ მან შეძლოს ეკოლოგიურ საკითხებთან დაკავშირებული მოვლენების, ოპერაციებისა და პრაქტიკული საქმიანობის იდენტიფიკაცია, სპეციალისტებისათვის კითხვების დასმა და მიღებული პასუხების სათანადოდ ინტერპრეტაცია და გაგება. აუდიტორს უნდა შეეძლოს პასუხების მოპოვება კითხვებზე, როგორებიცაა:
*არის თუ არა საწარმოში პროცესები და ნივთიერებები, რომლებმაც შესაძლოა არსებითი გავლენა მოახდინოს გარემოზე.
*სად გამოიყენება საშიში ნივთიერებები.
*ფაქტორები, რომლებმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს, მომხმარებლებზე, თაანამშრომლებზე და ადამიანებზე, რომლებიც ცხოვრობენ საწარმოს უშუალო სიახლოვეს.
განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოს აუდიტორმა, ეკოლოგიურ ფაქტორების ასახვასთან დაკავშირებული აუდიტორული რისკის შეფასებას ფინანსური ანგარიშგების დონეზე, კერძოდ:
*საკანონმდებლო ან სახელშეკრულებო მოთხოვნებთან დაკავშირებული შეფასების შესაბამისობის რისკი.
*ეკოლოგიურ კანონმდებლობასთან შეუთავებლობის რისკი.
*მომხმარებელთა და საქმიანი პარტნიორების ეკოლოგიური მოთხოვნების შესაძლო შედეგები ფინანსურ მდგომარეობაზე.
აუდიტორმა აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს:
ა.ეკოლოგიურ პრობლემებთან საწარმოების ადმინისტრაციებისა და საერთოდ ხელისუფლების ტრადიციული მიდგომა, ანუ თვალის დახუჭვა ასეთ პრობლემებზე. როორც წესი ასეთი მოვლენები საგულდაგულოდ იმალება საზოგადოებისაგან გახმაურების შემთხვევაში კი პოლიტიკური ინსტიტუტი, რომელიც პასუხს აგებს ამ სფეროზე, დაუყოვნებლივ წარმოადგენს შესაბამის გადაწყვეტილებას, რომელშიც ძალიან ბევრია ნათქვამი და არაფერი იმაზე, თუ ვინ, როოდის, რა და რა სახსრებით უნდა გააკეთოს პრობლემის მოსაგვარებლად.
ბ. დღეისათვის ეკოლოგიური პრობლემებზე მუდმივი სამთავრობო, არასამთავრობო და საზოგადოებრივი ორგანიზაციის კონტროლის, მონიტორინგისა თუ ზრუნვის არაეფექტურობა. სუსტია, ზოგჯერ კი საერთოდ არ არსებობს ინფორმაციის გაცვლა ამ ორგანოებს შორის, რაც ამცირებს ეკოლოგიური ფაქტორების შეფასების ხარისხს, ან საერთოდ ნულამდე დაჰყავს იგი.
დღემდე რჩება სერიოზული უთანხმოება ეკოლოგიური აუდირების ტერმინის ირგვლივ. სრულყოფას მოითხოვს ორგანიზაციული და საინფორმაციო კაავშირები ასეთი აუდირების განმახორციელებს მრავალრიცხოვან ორგანიზაციებს შორის, რაც სულაც არ უწყობს ხელს გარემოს დაცვას, ეკოლოგიური ვითარების გაუმჯობესებას, ეკოლოგიურად სუთა ოროდუქციისა და წარმოების შექმნას. როგორც უკვე ღვნიშნეთ, ეკოლოგიური აუდიტი და ეკოლოგიური საკითხების გათვალისწინება ფინანსური ანგარიშგების აუდიტში, ერთი და იგივე არ არის. აღვნიშნეთ ისიც, რომ საწარმოს დამოკიდებულება ეკოლოგიური პრობლემებისადმი გავლენს ახდენს მის მიმდინარე და სამომავლო ფინანსურ მდგომარეობაზე, რაც სათანადოდ უნდა იყოს ასახული საწრმოს ფინასნსურ ანგარიშგებაში, რაც ძალზე მნსვნელოვანია აწარმოს ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელთა უკლებლივ ყველა ჯგუფისათვის და პირველ რიგში ინვესტორებისათვის. ძალზე ნაკლებად არის სავარაუდო, რომ წინდახედული ინვესტორი, რამდენადმე არსებით ინვესტიციას განახორციელებს საწარმოში სერიოზული ეკოლოგიური და მასთან დაკავშირებული ფინანსური პრობლემებით. უკეთეს შემთხვევაში, ინვესტორისათვის სრულად უნდა იყოს ცნობილი ასეთი პრობლემებსა და მათ მიზეზებზე, იმის შესახებ, თუ რას აკეთებს საწარმო მათ დასაძლევად და ის თუ რა გავლენას ახდენს ყოველივე ეს მის ფინანსურ მდგომარეობაზე. ასეთი ინფორმაციის მიღების ერთადერთი აღიარებული და ლეგიტიმური საშუალებაა საწარმოს ფინანსური ანგარიშგება, რომლის სისწორე დადასტურებული უნდა იყოს პროფესიონალი აუდიტორის დასკვნით და რომელშიც ასახული იქნება აუდიტორის მოსაზრება ეკოლოგიური ფაქტორების გავლენის შესახებ საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობასა და ფინანსურ ანგარიშგებაზე.

რამდენია დღგ საქართველოში?

18%

 

გახდით ჩვენი უფასო ხელმომწერი და მიიღეთ შეტყობინებები ახალი ტერმინების შესახებ.

* indicates required




 

Share This